Ar hyn of bryd mae'r cynnwys hwn ar gael yn Saesneg yn unig.
Ar hyn of bryd mae'r cynnwys hwn ar gael yn Saesneg yn unig.
Ar hyn of bryd mae'r cynnwys hwn ar gael yn Saesneg yn unig.
hyrwyddo a dathlu cerddoriaeth Cymru
promoting and celebrating the music of Wales
+44 (0)29 2063 5640
Cwmwl Tystion III / Empathy
TCR062
dyddiad rhyddhau 20 Mawrth
Cwmwl Tystion III / Empathy yw'r trydydd pennod, a rhan olaf prosiect jazz arloesol Tomos Williams sy'n ymdrin â diwylliant a hanes Cymru.
Mae'r band yn cynnwys lleisiau arbennig Mared Williams ac Eadyth Crawford, yn ogystal a dau gawr o'r sîn jazz rhyngwladol; Melvin Gibbs o Brooklyn, Efrog Newydd ar y gitar fâs a'r gitârydd drydan Ffrengig/Fietnameg Nguyên Lê.
Mae'r cyfansoddiad gwreiddiol 'Y Gyfres Empathi', gan Tomos Williams yn cynnwys rhythmau dwfn, unawdau gitâr tanllyd, synnau bas trwm, alawon gwerin Cymreig, byrfyfyrio ffyrnig, ochr yn ochr ag eiliadau o dynerwch syfrdanol a recordiad o emyn Gymreig.
Mae'r ddeuawd lleisiol ar ddechrau 'Beth yw maddau? What is forgiving?' yn eistedd ochr yn ochr â ffync amrwd y gân Welsh Not a roc trwm Mynydd Epynt 1940.
Canolbwynt y Gyfres yw teyrnged i drychineb Aberfan tra bod y gân werin Gymreig 'Hiraeth' wedi'i phlethu drwy'r gyfres, gan wneud tair ymddangosiad. Mae yna hefyd deyrngedau i Paul Robeson a'i berthynas agos â Chymru, Streic y Glowyr 1984 a chydnabyddiaeth o statws presennol Cymru fel Cenedl Noddfa (mae mwy o wybodaeth am y rhain yn y llyfryn sydd yn dod gyda'r albym).
Roedd y band Harriet Tubman yn ddylanwad hollbwysig ar Cwmwl Tystion felly mae cael Melvin Gibbs (basydd Harriet Tubman) ar y recordiad hwn yn fraint ac yn garreg filltir i jazz o Gymru.
Mae Nguyên Lê wedi bod yn feistr rhyngwladol ar gitâr roc/fusion ers degawdau, gyda'i waith gitâr tanbaid yn dod â John McLaughlin a Mike Stern i'r meddwl, tra'i fod hefyd yn cyfeilio llais Mared Williams yn hynod sensitif.
Teithiodd y band o amgylch Cymru gydag un perfformiad yn Llundain yn ystod Haf 2024. Recordiwyd y gerddoriaeth ar yr albwm yn Cafe OTO, Llundain, Theatr Soar, Merthyr Tudful a'r Lost ARC, Rhaeadr Gwy. Cafodd pob perfformiad ei ategu hefyd gan ddelweddau byw Simon Proffitt.
Mae'r teitl 'Cwmwl Tystion', er ei fod yn Feiblaidd yn wreiddiol, yn deillio yn yr achos hwn o gerdd y bardd, heddychwr a chenedlaetholwr Cymreig Waldo Williams (1904-1971) o'r enw Pa Beth yw Dyn? lle mae'n wynebu materion dirfodol ei gyfnod.
Dywed Tomos Williams: “Yn dilyn llwyddiant y ddau fersiwn blaenorol o Cwmwl Tystion yn
2019 a 2021, roeddwn yn teimlo y dylai'r prosiect fod yn drioleg, felly Cwmwl Tystion III / Empathy byddai'r bennod ola'.
Wedi defnyddio cerddorion gwych fel Huw Warren, Rhodri Davies, Soweto Kinch ac Orphy Robinson yn y fersiynau blaenorol, roeddwn i'n awyddus i wahodd dau artist rhyngwladol anhygoel i ymuno â mi ar y daith olaf hon. Mae Melvin Gibbs a Nguyên Lê ill dau wedi bod yn arwyr i mi ers degawdau, felly roedd teithio Cymru a pherfformio gyda nhw noson ar ôl noson braidd yn swreal! Daeth y gerddoriaeth yn fyw a gwnaeth y ddau osod eu sain a'u hawdurdod ar y gerddoriaeth yn y ffordd orau posib.
Mae lleisiau godidog Eadyth Crawford a Mared Williams yn adnabyddus i ni yma yng Ngymru ond dwi'n gobeithio bydd yr albym yma yn ei cyflwyno i gynulleidfa newydd. Mae'r ddwy yn dalentau rhyfeddol, ac yn hanfodol i lwyddiant y bennod olaf hon o Gwmwl Tystion.”
Ychwanega Cyfarwyddwr Tŷ Cerdd, Deborah Keyser: “Rwyf wrth fy modd ein bod wedi gallu ychwanegu Cwmwl Tystion III/ Empathy at ein catalog Tŷ Cerdd. Mae'n teimlo'n bwysicach nag erioed i ddathlu cyfansoddwyr a pherfformwyr ac rydym mor falch o fod wedi rhyddhau'r drioleg arloesol hon o recordiadau 'Cwmwl Tystion' ar ein label recordioTŷ Cerdd, sy'n parhau â'n cenhadaeth o ddod ag amrywiaeth o gerddoriaeth Gymreig i gynulleidfa ehangach. Mae Tŷ Cerdd wedi bod yn ehangu ein mentrau datblygu artistiaid ac yn ymdrechu i gyrraedd ymhellach gyda'n gwaith, ein mantra yw: 'Os ydych chi'n gwneud cerddoriaeth yng Nghymru, mae'n gerddoriaeth Gymreig!' Nid yw ein rôl o feithrin a datblygu cerddoriaeth yng Nghymru erioed wedi ymddangos mor hanfodol ag y mae heddiw.”
Y cerddorion: Tomos Williams (trwmped, cyfansoddwr), Nguyên Lê (gitâr drydan), Eadyth Crawford (llais, effeithiau), Mared Williams (llais) Melvin Gibbs (bas trydan, effeithiau) Mark O'Connor (drymiau), Simon Proffitt (delweddau byw)
RHESTR TRAC
1. Welsh Not
2. Miners' Strike 1984
3. Beth yw maddau? What is forgiving?
4. Aberfan 1966
5. Paul Robeson yn canu yn Aberpennar 1938 / Paul Robeson sings in Mountain Ash 1930
6. Mynydd Epynt 1940
7. Cymru Cenedl Noddfa / Wales: A Nation of Sanctuary
Cwmwl Tystion III / Empathy
TCR062
released 20 March 2026
Cwmwl Tystion III / Empathy is the third and final instalment of trumpeter and composer Tomos Williams's ground-breaking jazz project dealing with Welsh culture and history.
The hand-picked band consists of two giants of the international jazz scene; Melvin Gibbs from Brooklyn on electric bass and the French/Vietnamese electric guitarist Nguyên Lê, alongside two stellar Welsh vocalist Eadyth Crawford and Mared Williams, and two of Tomos's long-term collaborators, Mark O'Connor (drums) and Simon Proffitt (live visuals).
The sound of Cwmwl Tystion III / Empathy is that of an 'augmented power-trio', a rock-heavy rhythm section accompanied by two distinctive, unique Welsh female vocalists and Tomos' on trumpet.
The Empathy Suite, composed by Tomos, includes deep grooves, searing guitar solos, heavy bass sounds, Welsh folk melodies, abstract free improvisation, alongside moments of breathtaking vocal tenderness and a recording of a Welsh hymn.
The soulful vocal duet at the beginning of 'Beth yw maddau? What is forgiving?' sits next to the searing funk opener Welsh Not and the heavy rock of Mynydd Epynt 1940.
The centrepiece of the Empathy Suite is a tribute to the Aberfan disaster of 1966, while the Welsh folk tune 'Hiraeth' is interwoven throughout the suite, making three appearances. There are also tributes to Paul Robeson and his close relationship with Wales, the Miners' Strike of 1984 and a recognition of Wales' current status as A Nation of Sanctuary (more information on these in the sleeve notes).
Wadada Leo Smith's totemic ' Ten Freedom Summer's and Matana Roberts' 'Coin Coin' series were pivotal influences on Tomos, making Cwmwl Tystion a contribution to this landscape both celebrating and questioning the idea of Welshness.
The band Harriet Tubman was also a crucial touchstone for the Cwmwl Tystion project, so having Melvin Gibbs on bass guitar (Harriet Tubman's bassist) on this recording brings one of the core influences directly into the music.
Nguyên Lê has been an European and international master of rock/fusion guitar for decades, his searing guitar work bringing John McLaughlin and Mike Stern to mind, while he also provides moments of intense sensitivity accompanying Mared Williams's soaring vocals.
The band toured Wales with one performance in London in early summer 2024. The music on the album was recorded live at Cafe OTO, London, Theatr Soar, Merthyr Tydfil and the Lost ARC in Rhayader. Each performance was also augmented by live visuals from Simon Proffitt.
The title 'Cwmwl Tystion' (meaning Cloud of witnesses), although Biblical in its source, is derived in this instance from a poem by the Welsh poet, pacifist and nationalist Waldo Williams (1904-1971) ‘Pa Beth yw Dyn?’ (What is Man?) in which he confronts the existential issues of his time.
Tomos Williams says: “Following on from the success of both previous Cwmwl Tystion iterations in 2019 and 2021, it felt right to me that the project should be a trilogy, therefore making this Cwmwl Tystion III / Empathy, the final instalment.
Having used fantastic musicians such as Huw Warren, Rhodri Davies, Soweto Kinch and Orphy Robinson in previous iterations, I was keen to reach for the stars and invite two stellar international artists to join me on this final journey. Both Melvin Gibbs and Nguyên Lê have been heroes of mine for decades, so to tour Wales and perform with them night after night was somewhat surreal! The music came to life and both stamped their own sound and authority on the music in the most emphatic and sensitive way.
I also hope that this album will introduce Eadyth Crawford and Mared Williams' magnificent vocals to a new audience. Both Eadyth and Mared represent a new generation of young Welsh vocalists who are fearless in their creativity – both are phenomenal talents, and crucial to the success of this final Cwmwl Tystion chapter.”
Tŷ Cerdd Director Deborah Keyser adds: “I am really thrilled that we have been able to add Cwmwl Tystion III/ Empathy to our Tŷ Cerdd catalogue. It feels more important than ever to celebrate composers and performers and we are so pleased to have released this ground-breaking trilogy of 'Cwmwl Tystion' recordings on Tŷ Cerdd's in-house imprint, which continues with our mission of bringing a range of Welsh music to a wider audience. Tŷ Cerdd has been expanding our artist development initiatives and striving to reach further with our work, our mantra being: ‘If you’re making music in Wales, it’s Welsh music!’ Our role of nurturing and developing music in Wales has never seemed as crucial as it does today.”
The musicians: Tomos Williams (trumpet, composer),Nguyên Lê (electric guitar), Eadyth Crawford (vocals, effects), Mared Williams (vocals) Melvin Gibbs (electric bass, effects) Mark O'Connor (drums), Simon Proffitt (live visuals)
TRACK LIST
1. Welsh Not
2. Miners' Strike 1984
3. Beth yw maddau? What is forgiving?
4. Aberfan 1966
5. Paul Robeson yn canu yn Aberpennar 1938 / Paul Robeson sings in Mountain Ash 1930
6. Mynydd Epynt 1940
7. Cymru Cenedl Noddfa / Wales: A Nation of Sanctuary




