Top of the page

Cyfansoddwraig Breswyl Tŷ Cerdd

Rhian Samuel 005 SMALLGyda chefnogaeth hael Ymddiriedolaeth Elusennol Colwinston, mae’r gyfansoddwraig nodedig o Gymru, Rhian Samuel, wedi cael ei chomisiynu i gyfansoddi darnau i Gerddorfa Chwyth Genedlaethol Ieuenctid Cymru, Côr Hyfforddi Cenedlaethol Ieuenctid Cymru a Band Pres Cenedlaethol Ieuenctid Cymru. Ym mis Ebrill, bydd y Gerddorfa Chwyth yn perfformio On This Precious Earth am y tro cyntaf a bydd y Band Pres yn perfformio Taliesin ym Mhorth-cawl a Llanelwy.

Mae’r comisiynau hyn gan Dŷ Cerdd i offerynnau chwyth a phres yn dynodi cwys newydd i’r gyfansoddwraig a aned yn Abertawe ac sydd fwyaf adnabyddus o bosib am ei cherddoriaeth gerddorfaol a siambr, gan gynnwys Tirluniau a dderbyniodd glod mawr pan gafodd ei berfformio am y tro cyntaf ym Mhroms y BBC yn 2000.

Bydd darnau gan Rhian Samuel, enillydd gwobrau niferus gan gynnwys Medal Glyndŵr am wasanaethau i’r Celfyddydau yng Nghymru a Gwobr ASCAP-Rudolph Nissan, hefyd yn cael eu cynnwys mewn cyngherddau gan Gorau Cenedlaethol Ieuenctid Cymru. Byddant yn canu rhai darnau o’i cherddoriaeth fwyaf poblogaidd gan gynnwys Ave Regina Coelorum ac A Clear Midnight yn Nhrefynwy ac Abertawe.

Mae Rhian Samuel yn mwynhau ei rôl newydd a meddai, "Braint fawr i mi yw mynd yn ôl i le y cychwynnodd y cwbl – yng nghorau a cherddorfeydd ieuenctid Cymru. Dw i’n edrych ymlaen yn enfawr at gydweithio â’r bobl ifainc talentog ’ma."

Addysgwyd Rhian Samuel, a aned i aelwyd Gymraeg yn Aberdâr ym 1944, yng ngwledydd Prydain a’r Unol Daleithiau. Enillodd ei gwobr gyntaf yng Ngŵyl Greenwich (1979) am y gwaith corawl So Long Ago, a hi oedd cyd-enillydd Gwobr ASCAP-Rudolph Nissim (UDA) ym 1983 am y gwaith corawl-gerddorfaol, La belle dame sans merci. Ei gwaith cerddorfaol mawr cyntaf oedd Marwnad – Symffoni (1981, Cerddorfa Symffoni St Louis, dan arweiniad Leonard Slatkin) gyda Tirluniau (2000) yn cael ei berfformio ym Mhroms Mileniwm y BBC (Cerddorfa Genedlaethol Gymreig y BBC, dan arweiniad Tadaaki Otaka). Yn 2005, perfformiwyd dau gylch caneuon, A Swift Radiant Morning a Wildflower Songbook am y tro cyntaf yng Ngŵyl y Tri Chôr a Gŵyl Lieder Rhydychen yn y drefn honno. Darlledwyd perfformiad o Clytemnestra (1994, a gomisiynwyd gan y BBC) gyda Ruby Hughes a Cherddorfa Genedlaethol Gymreig y BBC yng Ngŵyl Gerdd Bangor yn 2016 ar BBC Radio 3 ar Ddiwrnod Rhyngwladol y Merched yn 2016 a chafodd ei ailddarlledu ym mis Mawrth 2017. Mae ei cherddoriaeth gorawl a siambr wedi cael ei pherfformio’n eang yng ngwledydd Prydain a’r Unol Daleithiau.

Mae Rhian Samuel wedi addysgu ym Mhrifysgol Reading a Phrifysgol y Ddinas, Llundain (lle mai hi yw’r Athro Mygedol) ac yng Ngholeg Magdalen yn Rhydychen. Mae hi’n cydolygu The New Grove Dictionary of Women Composers ac wedi ysgrifennu’n helaeth am operâu Harrison Birtwistle. Yn 2004, derbyniodd Fedal Glyndŵr am wasanaethau i’r celfyddydau yng Nghymru ac yn 2016 DMus er anrhydedd o Brifysgol Cymru. Mae’n byw yn Aberdyfi y mae ei golygfeydd dros Fae Ceredigion wedi bod yn gryn ysbrydoliaeth i’w cherddoriaeth.